Loading:

Postanowienia noworoczne - a Ty czego nauczysz się w nowym roku? [-25%]

Tworzenie struktury drzewa w PHP i MySQL

Wprowadzenie

 

Hierarchiczne, lub inaczej drzewiaste struktury znakomicie nadają się do porządkowania wielopoziomowych danych. Każdy element znajdujący się wewnątrz nich posiada tzw. "rodzica" będącego elementem nadrzędnym. Jednocześnie on sam może posiadać dowolną ilość podelementów. Podobnie działa system plików w systemach operacyjnych. Jest jeden centralny węzeł zwany korzeniem, a wewnątrz niego znajdują się pliki i katalogi. Te drugie mogą zawierać kolejne pliki i katalogi i tak w nieskończoność (w teorii).

Niestety język SQL wykorzystywany do komunikacji ze wszystkimi najpopularniejszymi systemami baz danych (Oracle, MySQL, PostgreSQL itd.) nie zawiera dosłownie żadnych mechanizmów pozwalających na szybką i efektywną implementację drzew. Normalny programista zrobiłby tak, jak podpowiada logika, tj. utworzył w tabeli pole "parent_id" przechowujące identyfikator elementu nadrzędnego. Zgoda, tyle że czas potrzebny na wyświetlenie takiego drzewa jest niezwykle długi. Język SQL nie zezwala na utworzenie zapytań rekurencyjnych, zatem dla każdego odgałęzienia i każdego poziomu musimy wywołać osobne zapytanie. Im większe drzewo, tym więcej się ich wysyła i tym wolniej wszystko działa. A tego przecież nie chcemy, prawda?

Surfując po sieci trafiłem jednak na bardzo dobre ominięcie tego problemu. Zaimplementowane tym sposobem drzewo można wyświetlić w całości jednym tylko zapytaniem bez względu na jego rozmiar oraz ilość rozgałęzień. W dodatku korzysta ono z podstawowych elementów języka SQL, co gwarantuje jego idealne działanie na wszystkich bazach danych potrafiących solidnie go obsłużyć.

Na czym polega sztuczka? Otóż wystarczy nasze drzewo... rozpłaszczyć i utworzyć między węzłami drogę w taki sposób, jak pokazałem na rysunku. Jeżeli znasz się na algorytmice, prawdopodobnie już zauważyłeś, że opisywany tutaj sposób jest niczym innym, jak implementacją metody przechodzenia przez drzewa metodą preorder, tyle że zaimplementowaną w MySQL'u.


Po co te liczby? To jest klucz do sukcesu. Do każdego węzła dodajemy dwa pola: left oraz right. Na rysunku ich wartości obrazują właśnie liczby znajdujące się po lewej (left) oraz prawej (right) stronie danego elementu. Jak je dobrać? Jeżeli dany element nie zawiera żadnych podelementów, wtedy right jest większe o 1 od left. W przeciwnym wypadku różnica między nimi musi być taka, aby pomieściły się między nimi analogiczne wartości we wszystkich podwęzłach. Zobaczmy, jak to jest na rysunku: węzeł "Fabryka" nie zawiera podelementów, dlatego opisaliśmy go liczbami 3,4. Zawarty on jest w węźle "Przemysłowe" opisanym jako 2,5. Pomiędzy 2 i 5 mieści się 3,4 i stąd wiemy, że "Fabryka" leży w "Przemysłowem". Zauważmy też kolejną rzecz: jeśli dwa węzły leżą na tym samym poziomie w tej samej gałęzi, wtedy po wartościach left i right możemy określić kolejność ich położenia. Na rysunku obrazuje to gałąź "Publiczne" z "Biblioteką" i "Kościołem".

Zatem left i right wyznaczają swym zakresem pewien "pojemnik" dla wszystkich węzłów potomnych, ich węzłów potomnych itd. Takie podejście do problemu sprawia, że możemy zaimplementować nasze drzewo tak, jak chcemy. Nie korzystamy z żadnych niestandardowych rozszerzeń języka SQL, a całe drzewo da się wyświetlić jednym zapytaniem.

Przejdźmy do kodowania. Na początek struktura naszej tabeli oraz dane testowe:


CREATE TABLE `drzewko` (
`id` int(8) NOT NULL AUTO_INCREMENT,
`nazwa` varchar(32) collate utf8_polish_ci NOT NULL DEFAULT '',
`left` int(8) NOT NULL DEFAULT '0',
`right` int(8) NOT NULL DEFAULT '0',
PRIMARY KEY (`id`),
KEY `parent` (`left`),
KEY `right` (`right`)
);

INSERT INTO `drzewko` VALUES (1, 'Budynki', 1, 22);
INSERT INTO `drzewko` VALUES (2, 'Przemyslowe', 2, 5);
INSERT INTO `drzewko` VALUES (3, 'Publiczne', 6, 11);
INSERT INTO `drzewko` VALUES (4, 'Mieszkalne', 12, 21);
INSERT INTO `drzewko` VALUES (5, 'Fabryka', 3, 4);
INSERT INTO `drzewko` VALUES (6, 'Biblioteka', 7, 8);
INSERT INTO `drzewko` VALUES (7, 'Kosciol', 9, 10);
INSERT INTO `drzewko` VALUES (8, 'Domy', 13, 18);
INSERT INTO `drzewko` VALUES (9, 'Blok mieszkalny', 19, 20);
INSERT INTO `drzewko` VALUES (10, 'Dom jednorodzinny', 14, 15);
INSERT INTO `drzewko` VALUES (11, 'Dom wielorodzinny', 16, 17);


Aby wyświetlić drzewko, potrzebne są nam tylko dwa zapytania:


# Pobierz parametry left i right dla elementu, od
ktorego zaczac wyswietlanie
SELECT `left`, `right` FROM drzewko WHERE id='1'


# Wyswietl drzewo, za @left i @right wstawiajac
dane z poprzedniego zapytania
SELECT `nazwa`, `left`, `right` FROM drzewko
WHERE `left` BETWEEN @LEFT AND @RIGHT ORDER BY `left`


Tak oto otrzymujemy listę podelementów ułożoną już od razu w odpowiedniej kolejności. Jednak aby przypominała ona choć trochę drzewo, potrzebny jest nam jeszcze odpowiedni skrypt, który zrobi użytek z drugiego parametru, right. Przy wyświetlaniu każdego elementu będziemy go odkładać na stos, który na samym początku pętli jest "przycinany" do czasu, gdy zawarte w nim wielkości będą mniejsze od wartości right aktualnie obrabianego węzła. W ten sposób wielkość stosu zawsze będzie wskazywała na poziom jego zagłębienia. Poniżej przedstawiam funkcję rysującą takie drzewko opisanym tu sposobem:


<?php
function displayTree($root)
{
// pobierz parametry glownego wezla
$r = mysql_query('SELECT `left`, `right` FROM
drzewko WHERE id=\''.$root.'\'');
if($row = mysql_fetch_assoc($r))
{
$right = array();
// wyswietl wezly
$r = mysql_query('SELECT `nazwa`, `left`,
`right` FROM drzewko WHERE `left`
BETWEEN \''.$row['left'].'\' AND
\''.$row['right'].'\' ORDER BY `left`');
while($row = mysql_fetch_assoc($r))
{
// czysc stos
if(count($right) > 0)
{
while($right[count($right)-1] < $row['right'])
{
array_pop($right);
}
}
// wyswietl element
echo str_repeat('| ',count($right))."\n";
if(count($right) - 1 > 0)
{
echo str_repeat('| ',
count($right) - 1).'+- '.
$row['nazwa']."\n";
}
else
{
echo '+- '.$row['nazwa']."\n";
}
// zloz jego parametr 'right' na stos
$right[] = $row['right'];
}
// wszystko jest OK
return 1;
}
// tere fere, nie ma takiego wezla
return 0;
} // end displayTree();
?>


Dodawanie elementów wymaga wykonania trochę większej pracy, niż w normalnie, ponieważ potrzebne są aż cztery zapytania. Gdy bowiem dodamy nowy węzeł, trzeba przesunąć w górę wartości "left" i "right" wszystkich pozostłych leżących w dalszej części naszej drogi. Oto zaczątek funkcji służącej do tego celu:


<?php
function createNode($id, $title)
{
// zablokuj innym dostep do tabeli, aby sie nic nie pokopalo
mysql_query('LOCK TABLES `drzewko` WRITE');
$r = mysql_query('SELECT `left`, `right`
FROM drzewko WHERE id=\''.$id.'\'');
if($row = mysql_fetch_assoc($r))
{
$left = $row['left'];
$right = $row['right'];
}
else
{
// nie znaleziono elementu
// nadrzednego, zacznij nowe drzewo
$left = 0;
$right = 1;
}

// przesun wartosci parametrow nastepnych wezlow o 2
mysql_query('UPDATE drzewko SET `right`=`right`+2
WHERE `right` > '.($right-1));
mysql_query('UPDATE drzewko SET `left`=`left`+2
WHERE `left` > '.($right-1));

// dodaj nowy element
mysql_query('INSERT INTO drzewko (`nazwa`, `left`,
`right`) VALUES(\''.$title.'\', \''.$right.'\',
\''.($right+1).'\')');
// zdejmujemy blokade, tabela ponownie nadaje
// sie do uzytku
mysql_query('UNLOCK TABLES');
} // end createNode();
?>


Piszę "zaczątek", ponieważ obecnie, jeśli pomylimy ID rodzica, funkcja pomyśli, że zaczynamy robić nowe drzewo i wszystko pochrzani :). Dodatkowo przypominam, aby nie zapomnieć tutaj o założeniu blokady na tabelę na czas dodawania tak, jak ja to zrobiłem. Inaczej przy dużym ruchu oglądający może ujrzeć głupoty, ale to nie wszystko. W najgorszym przypadku dwie osoby mogą dodać jakiś węzeł w tym samym czasie, co ewidentnie rozwali nam bazę.

W analogiczny sposób realizuje się usuwanie; trzeba tylko odwrócić czynności.

Opisana tu struktura ma jeszcze dwie ciekawe właściwości. Na początek odpowiemy na pytanie, ile elementów zawiera dany węzeł. Możemy to wyliczyć bez uciekania się do funkcji COUNT:
(right-left-1)/2

Następnie zajmijmy się stworzeniem paska nawigacyjnego. Wykorzystują go często i gęsto rozmaite serwisy WWW, aby oglądający mógł zorientować się, jak głęboko w nich ugrząsł: Zyxlaski.pl » Importowane » Mahoń » Prod. szwedzka » Superkijek 2000 Pro. Tu również wystarczą nam dwa zapytania:


# Pobierz parametry left i right elementu, w ktorym jestes
SELECT `left`, `right` FROM drzewko WHERE id='1'

# Wyswietl sciezke do niego
SELECT `nazwa` FROM drzewko WHERE `left` <= @LEFT AND
`right` >= @RIGHT ORDER BY `left`


Jeśli chcemy, aby na pasku NIE pojawiła się także nazwa właśnie oglądanego elementu, zamieniamy znaki <= i >= na < i >.

Na koniec taka uwaga. Osobiście stwierdziłem, że mimo wszystko najlepiej jest połączyć ten sposób z metodą tradycyjną, tj. zostawić także pole "parent_id". Dzięki temu będziemy mogli też wyświetlać poziomy płasko, bez zgłębiania się w ich podwęzły itd. Na jego podstawie jesteśmy też w stanie odtworzyć budowę drzewa, gdyby ktoś przez przypadek namieszał nam z parametrami left i right.

W powyższym kodzie brakuje wielu istotnych metod, m.in. zamieniania dwóch równorzędnych węzłów miejscami. Pozostawiam to czytelnikowi jako ćwiczenie. Opracowanie wszystkich funkcji zarządzania drzewem zajęłoby tak dużo miejsca, że przekracza możliwości tego tekstu, a napisanie ich samodzielnie nie stanowi zbyt dużego problemu, jeśli pojmie się zasadę, na jakiej wszystko funkcjonuje.

Na tym kończę ten artykulik. Gwoli ścisłości dodam, że pomysł na zrobienie czegoś takiego w taki sposób dał mi tekst Storing Hierarchical Data in a Database.

 

Źródło: http://artykuly.zyxist.com/



Napisz Artykuł

Listing

niema


Ten wpis posiada swój wątek na forum

Wszystkie pytania prosimy kierować właśnie tam ponieważ komentarze to miejsce na poprawki do kodu lub alternatywne rozwiązania i pytania nie będą publikowane

http://forum.funkcje.net/forum/viewtopic.php?f=4&t=12543

Dane do logowania na forum są takie same jak na funkcje.net



Dodano przez: divix
Ranga: Administrator serwisu Punktów: 37719
Komentarze użytkowników
    • Treść komentarza
      Kod do komentarza (opcjonalnie)
      PHP JavaScript MySQL Smarty SQL HTML CSS ActionScript
      Autor
      Token
      token

       

       








funkcje.net
Wszelkie prawa zastrzeżone©. | Funkcje.net 2008-17 v.1.5 | design: diviXdesign & rainbowcolors